Rất nhiều công nghệ dừng lại sau phòng thí nghiệm

Việt Nam không thiếu đề tài nghiên cứu nông nghiệp.

Cũng không thiếu nhà khoa học giỏi.

Mỗi năm, hàng loạt nghiên cứu về giống cây trồng, công nghệ sinh học, vi sinh, vật liệu nông nghiệp hay quy trình canh tác mới vẫn liên tục được công bố. Nhiều kết quả nghiên cứu thực sự có giá trị chuyên môn rất cao.

Tuy nhiên, một thực tế đáng suy nghĩ là rất nhiều công nghệ dừng lại sau phòng thí nghiệm.

Khoảng cách từ một kết quả nghiên cứu đến một sản phẩm thương mại hóa thành công hiện nay vẫn là một “thung lũng” rất lớn của nông nghiệp Việt Nam.

Trong khoa học, tạo ra được một quy trình ở quy mô nhỏ mới chỉ là bước khởi đầu.

Thách thức thực sự nằm ở khả năng:

  - Sản xuất ổn định trên quy mô lớn,

  - Duy trì chất lượng đồng đều,

  - Kiểm soát chi phí,

  - Xây dựng thị trường,

  - Thích nghi với điều kiện sản xuất thực tế.

Nhiều công nghệ hoạt động rất tốt trong điều kiện phòng thí nghiệm, nhưng khi đưa ra sản xuất đại trà lại gặp hàng loạt vấn đề:

  - Biến động môi trường,

  - Khác biệt vùng miền,

  - Thiếu hệ thống tiêu chuẩn hóa,

  - Thiếu chuỗi liên kết,

  - Thiếu doanh nghiệp đủ năng lực đầu tư dài hạn.

Trong lĩnh vực công nghệ sinh học nông nghiệp, khoảng cách này còn lớn hơn rất nhiều.

Ví dụ, để một giống cây nuôi cấy mô đi từ nghiên cứu đến sản xuất thương mại quy mô lớn, doanh nghiệp phải giải quyết đồng thời nhiều bài toán:

  - Ổn định di truyền,

  - Kiểm soát biến dị soma,

  - Xây dựng quy trình thích nghi vườn ươm,

  - Tối ưu giá thành,

  - Kiểm soát dịch bệnh,

  - Duy trì chất lượng qua nhiều thế hệ nhân giống.

Đây không còn là câu chuyện nghiên cứu đơn lẻ, mà là bài toán của cả hệ thống sản xuất sinh học.

Trong khi đó, phần lớn doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam vẫn tập trung vào thương mại ngắn hạn hơn là đầu tư vào công nghệ lõi. Điều này khiến nhiều nghiên cứu có tiềm năng cuối cùng không thể đi đến giai đoạn ứng dụng thực tế.

Ở các quốc gia có nền nông nghiệp công nghệ cao phát triển, doanh nghiệp thường đóng vai trò cầu nối giữa khoa học và thị trường. Họ đầu tư dài hạn cho:

  - Phòng nghiên cứu,

  - Hệ thống thử nghiệm,

  - Dữ liệu sản xuất,

  - Nền tảng công nghệ giống.

Nói cách khác, họ xem khoa học không phải là chi phí, mà là hạ tầng chiến lược cho tương lai.

Đó cũng là hướng mà nhiều doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao tại Việt Nam đang bắt đầu theo đuổi.

Tại TPECO, chúng tôi cho rằng giá trị lớn nhất của công nghệ nông nghiệp không nằm ở bài báo khoa học, mà nằm ở khả năng tạo ra hệ thống sản xuất ổn định và ứng dụng thực tế trên quy mô lớn.

Vì vậy, định hướng của TPECO không chỉ là nghiên cứu công nghệ mới, mà còn tập trung xây dựng quy trình sản xuất, tiêu chuẩn hóa chất lượng cây giống và phát triển nền tảng công nghệ có khả năng đi từ phòng thí nghiệm ra thực tế sản xuất.

Bởi suy cho cùng, một công nghệ chỉ thật sự có ý nghĩa khi nó sống được ngoài cánh đồng.